Odszkodowania za szkody górnicze

Informacje ogólne na temat szkód górniczych.

Wbrew pozorom problem tzw. szkód górniczych nie dotyczy tylko Śląska, choć tu występuje z największym natężeniem. Na Śląsku skutki eksploatacji górniczej to m.in. ingerencje w ukształtowanie terenu i aktywność sejsmiczna generująca odczuwalne wstrząsy. Natomiast w regionach kopalń odkrywkowych charakterystycznym skutkiem jest ingerencja w stosunki wodne poprzez obniżenie poziomu lub zaniknięcie wód gruntowych.

Na Śląsku głównymi „ofiarami” ruchu zakładu górniczego są budynki i budowle. Nie ma przy tym większego znaczenia ich wielkość. Na równi narażone są zarówno bloki, galerie handlowe, domy jednorodzinne i ogrodzenia.

Trzy najczęstsze sposoby, w jakich dochodzi do uszkodzeń pochodzenia górniczego.

  1. Deformacje ciągłe terenu. Spękania ścian, sufitów i nadproży nieruchomości są wtórną konsekwencją osiadania gruntu pod nieruchomością, wywołującą pracę budynku. Ostatecznie osiadanie gruntu  powoduje często także mniej lub bardziej znaczący i odczuwalny odchył budynku od pionu. Uszkodzenia powstają w mało spektakularny, bo długotrwały sposób, ale w ten sposób wywołują szkody, które usunąć najtrudniej. Ich powstawanie jest połączone z aktualnym wydobyciem realizowanym bezpośrednio pod nieruchomością lub do kilkuset metrów od niej.
  2. Deformacje nieciągłe. Pojawiają się nagle i wywołują miejscowe leje i zapadliska terenu, związane z nagłym, niekontrolowanym zapadliskiem wybranej pustki w górotworze. Przykład: zawał płytko posadowionego wyrobiska.
  3. Wstrząsy. Są one najbardziej odczuwalne dla człowieka. Często jednak w ocenie biegłych sądowych mają mniejszy wpływ na powstanie uszkodzeń, niż wspomniane deformacje ciągłe i nieciągłe. Ważna jest odległość od epicentrum wstrząsu, jego moc i czas trwania.

Szkody górnicze, to nie tylko odszkodowania. Sposoby naprawy szkód górniczych.

Prawo geologiczne i górnicze wskazuje, że właściciel nieruchomości na którą oddziałuje ruch zakładu górniczego nie może sprzeciwić się prowadzonej działalności. Natomiast przysługują mu dwa roszczenia o:

  • naprawę szkody,
  • zwrot nakładów na zabezpieczenie nieruchomości przeciw skutkom oddziaływania ruchu zakładu górniczego.

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez:

  • przywrócenie stanu poprzedniego, albo
  • zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.

Gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia pieniężnego. Z sytuacją taką mamy najczęściej do czynienia, gdy budynek nadaje się do rektyfikacji. Jest to pełne prostowanie budynku z uwagi na jego odchylenie od pionu, co jest niezwykle kosztowne. Gdy koszt rektyfikacji i usunięcia powstałych pęknięć jest większy niż wartość odtworzeniowa budynku, sąd zasądza odszkodowanie równe wartości odtworzeniowej. Czym jest wartość odtworzeniowa budynku? Jest to wartość budynku o standardzie i zużyciu porównywalnym do obecnego, z założeniem jego stanu bez uszkodzeń pochodzenia górniczego.

Postępowanie polubowne w przepisach prawa geologicznego i górniczego.

 

Prawo geologiczne i górnicze wymaga przed złożeniem pozwu do sądu, wyczerpania minimum 30 dniowego postępowania polubownego. Rozpoczyna się ono od złożenia wniosku o naprawę szkody. Jeżeli przedsiębiorca górniczy odmówi zawarcia ugody lub poszkodowany po upływie 30 dni od złożenia wniosku o naprawę szkody nie zgodzi się na kontynuowanie postępowania polubownego, poszkodowany może złożyć do Sądu pozew o odszkodowanie.  

Postępowanie sądowe - odszkodowanie za szkody górnicze.

Poszkodowany ruchem zakładu górniczego domagający się odszkodowania od przedsiębiorcy górniczego nie ma obowiązku przy składaniu pozwu ponoszenia ani opłaty od pozwu, ani zaliczki na poczet przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego/ych sądowych. Należy jednak pamiętać, że w razie przegrania sprawy sąd może zasądzić od przegrywającego na rzecz przedsiębiorcy górniczego obowiązek zwrotu kosztów zastępstwa procesowego lub odstąpić od obciążenia takimi kosztami. Kwotę żądanego w pozwie odszkodowania należy dobrać z rozwagą, ponieważ w razie jedynie częściowego zasądzenia sąd może zdecydować o proporcjonalnym rozdzieleniu kosztów i nakazaniu pobrania z zasądzonego świadczenia części kosztów procesu. Są przypadki, w których bezpieczniej jest zwiększyć wysokość żądanej kwoty po sporządzeniu opinii biegłego sądowego, który oszacuje realną wartość szkody. Kwalifikacji takiej jednak trzeba dokonać przy znajomości szczegółów konkretnej sprawy.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Zapraszam na bloga:

Kancelaria adwokacka Katowice