Chcesz ustalić czy wpływ na konto podlega zajęciu w toku egzekucji komorniczej? Kluczowe są art. 890 § 1¹ k.p.c. i art. 833 § 6 k.p.c. Są to przepisy szczególne względem ogólnego wyłączenia z art. 831 k.p.c. Błędna identyfikacja czy dane środki pochodzą ze źródła wolnego od zajęcia, jest częstą przyczyną kierowania do banku zbędnych reklamacji. Kiedy tracisz czas na reklamację, komornik jako osoba ustawowo uprawniona do wyłączenia środków spod zajęcia, najprawdopodobniej przekazuje je wierzycielowi. 

Dlaczego komornik jest osobą ustawowo uprawnioną do wyłączenia środków spod zajęcia? Wynika to z brzmienia art. 889 § 1 pkt 1 k.p.c. „W celu dokonania egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego komornik (…) wzywa bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bez zgody komornika (…)„. 

Katalog źródeł wolnych od zajęcia na rachunku

Według stanu na kwiecień 2026 r. wolne od zajęcia na rachunku są środki, których źródłem są:

• alimenty i świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,
• świadczenia rodzinne,
• dodatki rodzinne,  pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych,
• zasiłki dla opiekunów,
• świadczenia z pomocy społecznej,
• świadczenia integracyjne,
• świadczenie wychowawcze,
• świadczenie dobry start,
• jednorazowe świadczenie z tytułu urodzenia się dziecka,
• dodatek osłonowy,
• dodatek węglowy,
• dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła,
• dodatek dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła,
• dodatek elektryczny,
• refundacja podatku VAT związana z ochroną odbiorców paliw gazowych,
• bon energetyczny,
• bon ciepłowniczy,
• świadczenie wspierające,
• świadczenia „aktywny rodzic”,
• zwrot rodzinie wspierającej kosztów udzielenia pomocy w opiece i wychowaniu dziecka, prowadzeniu gospodarstwa domowego i kształtowaniu oraz wspieraniu ról społecznych,
• świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej,
• dodatek na dziecko niepełnosprawne w rodzinie zastępczej,
• świadczenia dla rodziny zastępczej z tytułu dofinansowania do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka, pokrycia niezbędnych kosztów związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka, kosztów związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki, na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem albo przeprowadzeniem niezbędnego remontu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego,
• świadczenie dla rodzinnego domu dziecka na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z utrzymaniem, remontem lub ze zmianą lokalu w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, w którym jest prowadzony rodzinny dom dziecka oraz pokrycie innych niezbędnych i nieprzewidzianych kosztów związanych z opieką i wychowaniem dziecka lub funkcjonowaniem rodzinnego domu dziecka,
• pomoc dla osoby opuszczającej rodzinę zastępczą, dom dziecka lub placówkę wychowawczą, po osiągnięciu pełnoletniości, na pokrycie kosztów kontynuacji nauki,
• świadczenia dobry start.

Co nie jest źródłem wolnym od zajęcia?

W tym zamkniętym katalogu nie znajdziemy dotacji, stypendiów, czy zwrotu kosztów podróży służbowej. Jeżeli środki z tego tytułu wpłyną na zajęte konto, zostaną one wzięte pod uwagę przy ustaleniu kwoty wolnej, a po jej przekroczeniu przekazane komornikowi.

Dlaczego? Wynika to z brzmienia art. 890 § 1¹ k.p.c.: „Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze świadczeń, dodatków i zasiłków, o których mowa w art. 833 § 6, oraz świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z (…) o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a także świadczenia dobry start oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy (…) o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a także świadczenia dobry start w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej.”

Jest to wyraźnie szczegółowe uregulowanie dedykowane do zajęcia rachunku bankowego, które ma kluczową cechę – brak warunkowości. Środki z 800+ czy alimentów nie podlegają egzekucji nigdy.

Inaczej jest z dotacjami ze środków unijnych czy stypendiami. Te są wolne od egzekucji, odpowiednio jeżeli egzekwowana wierzytelność nie powstała w związku z projektem, na które przyznana została dotacja lub na zaspokojenie alimentów. Dlatego komornik prowadzący egzekucję na wniosek dłużnika, może wyłączyć środki spod zajęcia, jeżeli przesłanka warunkowej dopuszczalności zajęcia nie będzie spełniona. Ważne jest to, że bank nie ma kompetencji ustawowej do zastąpienia dłużnika i komornika w tym obszarze.